Fakty i mity związane z kleszczami.

Za oknem już wiosna, chcemy wyjść z domu, pójść na spacer, obok mamy las. Nasłuchaliśmy się jednak różnych rzeczy o potworach, które tam mieszkają, skaczą na nas z drzew i powodują śmiertelne choroby. Mowa oczywiście o kleszczach. Boimy się ich, aczkolwiek obawy w największym stopniu powodowane są niewiedzą. Nie zmienia to jednak faktu, że te małe pajęczaki mogą sprawić nam spory kłopot jeśli nie zachowamy minimum ostrożności. Chcielibyśmy Wam tutaj przedstawić kilka faktów i mitów związanych z kleszczami.

Ankieta

Mit 1. Kleszcze skaczą na nas z gałęzi drzew

To jedna z najpopularniejszych legend dotyczących kleszcza. Prawdą natomiast jest, że pajęczaki nie przebywają na wysokości powyżej 1,50 m. Od drzew zdecydowanie wolą trawę i krzewy. Wspinają się natomiast po ciele człowieka, szukając dla ugryzienia ciepłego, ustronnego miejsca, w którym skóra jest najcieńsza. Nie przeskakują też z miejsca na miejsce - by kleszcz dostał się na skórę, musisz mieć bezpośredni kontakt z gałązką krzewu lub źdźbłem trawy, na którym się znajdował. Warto o tym pamiętać, szczególnie wtedy, gdy wybierasz się na piknik na łące lub spacer po lesie!

Mit 2. Koniecznie trzeba usuwać je w szpitalu lub przychodni

W usuwaniu kleszczy najważniejszy jest szybki czas reakcji, pewna ręka i wiedza, jak to zrobić poprawnie (np. koniecznie trzeba usunąć go w całości). Jeśli masz możliwość szybko znaleźć fachową pomoc medyczną, oczywiście warto z niej skorzystać. Jeśli nie, możesz usunąć kleszcza sam. Usuwa się kleszcza pęsetą – chwyta go najbliżej skóry i szybkim, sprawnym ruchem odrywa od ciała. Należy od razu sprawdzić, czy pod skórą nie pozostały resztki pajęczaka. Nawet drobny fragment może przyczynić się do zakażenia. Po wszystkim ranę się dezynfekuję woda utlenioną, a miejsce ukąszenia obserwuje przez najbliższe tygodnie. W przypadku wystąpienia jakichś zmian na skórze, należy zwrócić się do lekarza.

Mit 3. Jaskrawe ubrania odstraszają kleszcze

Kleszcze są ślepe. Nie widzą ani kolorów ubrań, ani nawet nas samych. Swoje "ofiary" lokalizują za pomocą węchu i umiejętności wyczuwania ciepła ciała. Jeśli dodatkowo weźmiemy pod uwagę informacje z punkt 1 wyraźnie widać, że kolor ubrań nie ma więc dla nich większego znaczenia.

Mit 4. Kleszcz wkłuwa się natychmiast po znalezieniu się na skórze

Niekoniecznie. Kleszcze najchętniej wkłuwają się w cienką, delikatną skórę np. pachwin, miejsca pod kolanami, pod biustem, w zgięciach łokci, między pośladkami czy za uchem. Potrafią więc wędrować po ciele w poszukiwaniu dogodnego do wkłucia miejsca. Czasem taka wędrówka to szansa by podczas oględzin po spacerze znaleźć kleszcza, zanim zdąży się wkłuć. Gdy kleszcz wbija się do skóry, natychmiast wpuszcza ślinę, która zawiera środek znieczulający. Nie poczujemy więc ugryzienia. Kleszcza możemy jedynie zobaczyć, dokonując dokładnych oględzin ciała po powrocie do domu.

Mit 5. Tłuszcz pomaga w usuwaniu kleszczy

To nie tylko mit, ale też bardzo niebezpieczne przekonanie. Kleszczy nie wolno niczym smarować! Posmarowany tłuszczem kleszcz dusi się i wymiotuje, przez co zwiększa się ryzyko przeniesienia do naszej krwi chorobotwórczych drobnoustrojów.

Mit 6. Każdy kleszcz zaraża Kleszczowym Zapaleniem Mózgu

Tylko ok 3-15% występujących w Polsce kleszczy jest zarażonych kleszczowym zapaleniem mózgu. KZM przenoszą kleszcze pospolite (Ixodes ricinus). Zarażony kleszcz przenosi wirusy KZM przez całe swoje życie, a żyje przeciętnie ok 3-5 lat.

Mit 7. Nie ma szczepionek przeciw chorobom odkleszczowym

Przeciw boreliozie, faktycznie, nie ma. Jednak na KZM jest i warto się zaszczepić. Najlepiej zrobić to zimą albo wczesną wiosną, gdy ryzyko ukąszenia nie jest jeszcze wysokie. Szczepienie polega na podaniu trzech dawek: pierwsze dwie wykonuje się w odstępie od jednego do trzech miesięcy, a trzecią – przed następnym sezonem zachorowań na KZM. Szczepienia zapewniają odporność na 3 lata.

Zbyszek Majewski
Teraz Tulce